Hình ảnh

Audio

Kèn Tơ ghêy của người Cơ tu

Mã hiện vật: No583

Danh mục: Nhạc cụ của đồng bào các dân tộc Quảng Nam - Đà Nẵng

Nội dung

Chiếc tù và người Cơ tu gọi là kèn Tơ ghêy hay kèn A xăng. Cách gọi phổ thông là kèn sừng trâu vì nó được làm từ sừng của con trâu với nhiều kích thước khác nhau. Thông thường con trâu được chọn để làm kèn phải là con trâu khỏe, mập và đã trưởng thành.

Chiếc kèn Tơ ghêy của người Cơ tu miệng thổi không phải ở đầu chóp sừng được cắt phẳng mà thổi bằng lưỡi gà bằng tre vót mỏng đặt ở phần lõm của hình vòng cung, cách chóp 10cm. Vì vậy khi thổi được đặt nằm ngang, phía lõm của hình vòng cung hướng vào trong. Tiếng của chiếc tù và trầm, đục nhưng mạnh và có độ vang xa.

Kèn Tơ ghêy là nhạc cụ dành riêng cho già làng hay những người có uy tín trong làng. Kèn được sử dụng trong lễ hội có đâm trâu cúng giàng và thần linh. Âm thanh của kèn chính là sự trung gian giữa con người với các thần linh, tổ tiên. Theo quan niệm của người Cơ tu, tiếng kèn Tơ ghêy sẽ báo với thần linh, với giàng biết được ý định mở lễ hội của dân làng, mang lời cầu khẩn của dân làng đến với giàng và các thần linh. Đồng thời, tiếng kèn cũng là để thông tin đến các làng khác để báo tin vui làng mình mở hội. Có thể nói là kèn Tơ ghêy là nhạc cụ của lễ hội. Trong lễ hội kèn thường mở đầu, làm nền cho các nhạc cụ khác. Khi chuyển tiếp các tình tiết của lễ hội thì kèn Tơ ghêy đảm nhận vai trò chính, hòa cùng với âm nhạc cồng chiềng.

Kèn Tơ ghêy được trân trọng vì đây là tài sản quý giá. Nó được cất giữ cẩn thận và trang trọng ở trong nhà hay ở nhà Gươl.