Hình ảnh

Audio

Mặt nạ Cơ Tu

Mã hiện vật: No575

Danh mục: Đời sống văn hóa tâm linh của người Cơ tu

Nội dung

Theo phong tục của người Cơ Tu xưa, trong các điệu múa gắn với lễ cải mả hay các nghi lễ cầu mùa, cầu may, mặt nạ là một phương tiện để tổ tiên, thần linh trở về với người đang sống. Mặt nạ Cơ Tu được trang trí tô màu, được bảo quản cẩn trọng với các dạng khác nhau tạo ra cảm giác vừa kính, vừa sợ, vừa vui thú. Được cất giữ cẩn thận ở nhà Gươl, nơi trú ngụ của hồn tổ tiên, thần linh, các mặt nạ đó được coi là vật thiêng để đuổi kẻ thù, ma quỷ.    

Mặt nạ làm từ chất liệu gỗ, đẽo gọt từ một khúc gỗ, nguyên trước kia mặt nạ này dùng trong giao chiến (đâm chém giặc), về sau việc mang mặt nạ trong lúc làm lễ ăn mừng chiến thắng được người Cơ Tu cho là đẹp và phần nào nó cũng là “vũ khí” để giao chiến. Chính vì vậy, mặt nạ từ chỗ chỉ là vật cản, không cho kẻ thù thấy được mặt thật của mình dần dần chuyển sang trong hội lễ theo hình thức như là trang sức.

Đối với việc làm chiếc mặt nạ yêu cầu phải là những người thợ điêu khắc giỏi nhất làng. Thông thường khi làm mặt nạ, người thợ phải ở nơi kín đáo, làm một mình để không ai đến xem hay bàn luận gì. Có thể là để người thợ được tập trung một cách cao độ, không bị phân tâm trong lúc chế tác. Nhưng rất có thể vấn đề này còn liên quan đến yếu tố linh thiêng của chiếc mặt nạ.

Hiện nay, mặt nạ không còn dùng trong các điệu múa hay nghi lễ của người Cơ tu. Rất ít nhà Gươl còn bảo lưu được mặt nạ.