Hình ảnh

Audio

Không gian tái tạo nghề dệt vải của người Cơtu

Mã hiện vật: No548

Danh mục: Văn hóa các dân tộc ở Đà Nẵng và Quảng Nam

Nội dung

Người Cơ Tu, trồng bông kéo sợi dệt thành vải. Bông được trồng xen canh trên đất rẫy vào tháng 3 đầu tháng 4, tháng 7 thu hoạch. Bông từ rẫy về được phơi khô rồi dùng một dụng cụ gọi là khung tách hạt bông đề tách hạt làm thành những chùm bông trắng, dùng cung đánh bông, tung bông, đánh bông cho thật mịn, tiếp đến dùng tay xe bông thành từng đoạn dài 20 - 30cm cho vào dàn quay và kéo thành sợi.

Để có những màu sắc thích con mắt, ưng cái bụng, người Cơ Tu dùng củ, rễ của cây rừng làm thuốc nhuộm; màu vàng thì dùng rể cây Mơ rác, màu đen thì dùng cây Tà râm giã nát, ngâm lâu ngày... Sợi chỉ nhuộm xong đêm phơi khô và tùy theo từng khổ vải muốn dệt mà đưa sợi màu theo thứ tự vào khung dệt. Không chỉ đơn thuần là việc kết hợp các sợi chỉ màu theo kết cấu ngang, dọc để tạo trên nền vải với những khoảng màu, những mô típ hình thể mà cái độc đáo mang tính riêng biệt đậm chất hồn Cơ Tu chính là sử dụng hạt cườm nhựa trắng mà xưa kia là hạt cây rừng rồi đến hạt chì để luồn vào từng sợi chỉ tạo thành hoa văn ngay trong lúc dệt với nhiều hình thù khác nhau. Muốn dệt nên một hoa văn cườm, người thợ phải cắt sợi ngang rồi chèn các hạt cườm vào, tùy theo trí tưởng tượng của mình mà thêm hay bớt hạt. Số hạt càng nhiều, hoa văn dệt càng khó, và ngược lại. Hoa văn cầu kỳ thể hiện sự tinh xảo của đôi tay người thợ dệt, và tùy hứng sáng tạo mà các hoa văn tạo ra mỗi  lúc không giống nhau. Để hoàn thành một sản phẩm, thường rất mất thời gian, một phụ nữ Cơ Tu phải mất hàng tuần, thậm chí đối với những sản phẩm tinh xảo, có hoa văn khó, phải mất vài tháng.