Hình ảnh

Audio

Văn hóa sản xuất của các đồng bào các dân tộc

Mã hiện vật: No506

Danh mục: Văn hóa các dân tộc ở Đà Nẵng và Quảng Nam

Nội dung

Đời sống kinh tế của đồng bào chủ yếu vẫn là làm nương phát rẫy, trồng lúa và các loại ngũ cốc.

Trồng lúa rẫy (lúa khô) là loại hình trồng trọt chủ yếu,

quyết định lương thực của đồng bào miền núi. Cây lúa rẫy thường gieo tỉa vào khoảng tháng 4, tháng 5 đến tháng 9, tháng 10 lúa chín, bước sang tháng 10 thì đồng bào tiến hành thu hoạch.

Đồng bào thu hoạch lúa bằng cách suốt (tuốt) hạt

trên thân cây lúa, không cắt cả thân cây. Như vậy, chỉ thu hoạch ngay trên nương rẫy. Khi suốt lúa, người suốt lúa mang trước bụng một giỏ suốt lúa, suốt hạt lúa bỏ vào giỏ đến khi đầy sẽ mang đổ dồn vào gùi chuyển về nhà kho.

Lúa nước là một loại hình sản xuất mới du nhập

vào vùng miền núi vài ba chục nãm trước đây. Ở vùng Cơ Tu, huyện Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, có nhiều xã, thôn phát triển mạnh cây lúa nước. Một số nơi đồng bào đã tập và làm theo các quy trình canh tác lúa nước. Ở vùng người Xơ Đăng huyện Nam Trà My sớm có hình thức khai phá đất ở sườn núi để làm ruộng bậc thang với cách đưa nước vào ruộng và thoát nước rất độc đáo.

Do đặc điểm sản xuất như vậy nên đồng bào đã tạo cho mình một số vật dụng cần thiết để phục vụ cho hoạt động sản xuất. Quá trình sản xuất nương rẫy mà cụ thể là trồng trọt cây lúa rẫy đơn giản: phát, đốt, chặt, tỉa, làm cỏ... tương ứng như vậy có các  loại  công  cụ  phù hợp. Giữa các dân tộc, các loại công cụ này có hình dáng, kích thước khác nhau nhưng không đáng kể và công dụng thì giống nhau. Các vật dụng này được đan bằng mây tre hoặc bằng ống tre, nứa. sử dụng đồ đan này vừa bền, vừa tiện lợi ở vùng miền núi, nguyên liệu chế tác có sẵn, đây cũng là những vật dụng thể hiện nghề đan của đồng bào. Cùng với đó, các công cụ sử dụng trong sản xuất nương rẫy bằng kim loại cũng đều do đồng bào tự làm. Dù chưa có khai thác và luyện kim nhưng từ lâu đời bà con đã có nghề rèn sắt. Trước đây, những công cụ sắt thường được trao đổi lấy từ vùng người Kinh, người đồng bằng. Trải qua nhiều thế hệ sử dụng, đồng bào có kinh nghiệm rèn, trui theo đặc thù, hình dáng, công dụng ở vùng miền núi. Đặc biệt đáng nói là kỹ thuật trui rèn (tôi) sắt, thép rất tốt, đạt trình độ cao, công cụ sắt bén và giữ được đặc tính đó lâu dài