Hình ảnh

Audio

Tượng danh tướng Nguyễn Tri Phương

Mã hiện vật: No203

Danh mục: Đà Nẵng mở đầu mặt trận kháng chiến chống Liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858 - 1860)

Nội dung

Nguyễn Tri Phương (còn có tên là Nguyễn Văn Chương), sinh ngày 21 tháng 7 năm 1800 (Canh Thân), tại làng Đường Long (Chí Long), tổng Chánh Lộc, huyện Phong Điền nay thuộc thôn Trung Thạnh, xã Phong Chương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Ông làm quan từ triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị đến Tự Đức, được giao giữ nhiều trọng trách. Năm 1840, nhận thấy tầm quan trọng của cửa biển Đà Nẵng trong thế phòng thủ đất nước, vua Minh Mạng đã cử Nguyễn Tri Phương (đang làm Tham tri Bộ lễ) vào giữ chức Tuần phủ Nam Ngãi, trông coi việc bố phòng cửa biển Đà Nẵng. Tại đây, ông cho xây dựng pháo đài Phòng Hải ở đảo Mỏ Diều và tăng cường việc bố phòng ở Đà Nẵng.
Ngày 1/9/1858, thực dân Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng, nhân dân Đà Nẵng cùng quan quân triều đình chống trả quyết liệt. Đến tháng 10/1858, khi Lê Đình Lý chỉ huy cuộc chiến đấu bảo vệ Đà Nẵng bị thương nặng, Nguyễn Tri Phương được cử đến thay, làm Tổng thống quân thứ Quảng Nam trực tiếp chỉ huy cuộc chiến đấu chống Pháp tại mặt trận Đà Nẵng.
Để bảo vệ Đà Nẵng và ngăn chặn bước tiến của địch, Nguyễn Tri Phương đã cho xây đắp phòng tuyến Liên Trì. Phòng tuyến bắt đầu từ thành Điện Hải chạy qua các xã Hải Châu, Phước Ninh, Thạc Gián. Đây là hệ thống lũy phòng thủ được đắp bằng đất. Với tuyến phòng thủ này, từ tháng 11 năm 1858 đến tháng 2 năm 1859, quân Nguyễn Tri Phương đã ngăn được nhiều cuộc tấn công, bắn phá của địch như trận tấn công vào đồn Hóa Khuê và Nại Hiên (tháng 12 năm 1858), trận đánh thành Điện Hải (tháng 1 năm 1859), trận Phước Ninh (tháng 2 năm 1859)
Đến ngày 23/3/1860, sau nhiều lần quay trở lại tấn công Đà Nẵng, nhưng đều thất bại, quân Pháp đã rút những toán quân cuối cùng đóng ở bán đảo Sơn Trà ra khỏi Đà Nẵng. Tháng 4/1860 Nguyễn Tri Phương được gọi về triều để nhận trọng trách mới.
Năm 1872 ông được điều về giữ chức Tuyên sát đổng sứ đại thần thay mặt triều đình xem xét việc quân sự ở Bắc Kỳ.
Ngày 19/11/1873, quân Pháp do Garnier chỉ huy, đánh úp Hà Nội. Nguyễn Tri Phương đứng ra chỉ huy chiến đấu ở Nam Thành. Con trai ông là phò mã Nguyễn Lâm hy sinh tại trận, ông bị trọng thương. Giặc Pháp chiếm thành Hà Nội, chúng bắt được ông trong lúc bị thương nặng, quân Pháp cố cứu chữa hòng mua chuộc ông nhưng ông đã từ chối và nói rằng: “Bây giờ nếu ta chỉ gắng lây lất mà sống, sao bằng thung dung chết về việc nghĩa”. Sau đó, ông đã tuyệt thực một tháng và mất vào 20/12/1873 (1-11  âm lịch), thọ 73 tuổi, thi hài ông được an táng tại quê nhà.