Hình ảnh

Audio

Bộ sưu tập Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn

Mã hiện vật: No100

Danh mục: Sưu tập cổ vật

Nội dung

“Đồ sứ ký kiểu” là thuật ngữ dùng để chỉ những đồ sứ do người Việt Nam đặt làm từ Trung Quốc theo yêu cầu và mẫu mã riêng của mình. Đối tượng ký kiểu đồ sứ không hẳn chỉ có vương triều (gọi là đồ ngự dụng) mà còn có đồ do các cá nhân tự đặt ký kiểu: còn gọi là đồ quan dụng, dân dụng. Trong đó thì đồ ngự dụng thường có giá trị nhất.
Đồ sứ ký kiểu xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng năm 1663 (thời Lê - Trịnh), trải qua các triều đại lịch sử, những món đồ sứ này được đặt làm nhiều hay ít tùy thuộc vào hoàn cảnh lịch sử triều đại, mối quan hệ bang giao Việt Nam - Trung Quốc, tình hình kinh tế - chính trị và cả sở thích cá nhân của các vị vua chúa. Trong đó, thời Nguyễn (1802 - 1945) được xem là thời kỳ mà đồ sứ ký kiểu phong phú, đa dạng nhất.
Bộ sưu tập gốm sứ ký kiểu được giới thiệu ở đây bao gồm các hiện vật gốm sứ ký kiểu men lam thế kỷ XIX với nhiều loại hình khác nhau do triều Nguyễn đặt làm tại Trung Quốc.
Những hiện vật sứ men trắng vẽ lam với các đề tài trang trí phổ biến trong đời sống cung đình, tượng trưng cho cuộc sống vương giả và quyền lực như: lưỡng long chầu nguyệt, hoa lá, tiên ông đánh cờ (trúc lâm thất hiền), phong cảnh, thủy ba, long lân quy phụng, …
Ở đồ sứ ký kiểu thường có các hiệu đề được ghi dưới trôn đáy, đó là các văn tự nhằm biểu thị một trong số các yếu tố như: niên đại chế tác, nơi chế tác, người chế tác, người hoặc nơi đặt làm hiện vật, người sử dụng, các mỹ từ để chúc tụng… Trong những đồ sứ được trưng bày ở đây có các hiệu đề như: Khang Hy niên chế, Minh Mạng niên chế, ngoạn ngọc, nội phủ…
Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn hiện được biết đến như một di sản - cổ vật quý giá của vương triều này để lại. Ngay dưới thời Nguyễn thì nó cũng đã được xem như báu vật của triều đình và được cất giữ trong kho trân ngoạn, thuộc nội vụ phủ. Người ta cho rằng Họa tượng ty (Ty thợ vẽ trong hoàng cung) là nơi vẽ, thiết kế các bản mẫu về kiểu dáng, họa tiết hoa văn trên giấy, trình lên vua xem xét, phê duyệt rồi gửi sang Trung Quốc qua các sứ bộ ngoại giao để đặt làm đồ sứ.